Wilde planten in de stad
“Laat je meevoeren in het gebruik, de geschiedenis en de magie van de flora tijdens een wandeling van circa 3,5 kilometer. Proef van het lekkers dat wilde planten ons al eeuwen geven.” Dit lazen we op de uitnodiging van Katrien Cattoor – hart en ziel …
Begin juni schreven we nog met een wrang gevoel over de oevers van het Minnewater. Nauwelijks was de periode van ‘Maai Mei Niet’ voorbij of de maaimachine had bijna alle begroeiing weggeveegd. Wat kort voordien nog een levend lint van bloemen en kruiden was, lag er plots …
Onlangs nam ik een groep enthousiaste Bruggelingen mee naar de oevers van het Minnewater. Ik wou er de legende van de wolfspoot aan het Minnewater vertellen – ik zal dat hier morgen ook eens doen.
En eerlijk mensen… ik was beschaamd. Al dat onkruid!!!
Ik zag: geel nagelkruid, muursla, grote engelwortel, rode kornoelje, harig wilgenroosje, speerdistel, echte valeriaan, watermunt, moerasvergeet-mij-nietje, zwart tandzaad, grote waterzuring, kluwenzuring, moerasspirea, kattenstaart, smalle weegbree, bijenorchis (!), moerasandoorn, akkerdistel, gewone brunel, klein robertskruid, klein streepzaad, gewoon biggenkruid, grote weegbree, jakobskruiskruid, kluwenzuring, gewone raket, basterdwederik, hopklaver, kruipende boterbloem, grote ratelaar, voederwikke, ijle zegge, kleine klaver, margriet en … stel je voor… brandnetels. Wat een zootje!
Gelukkig had een stadsambtenaar – of was het de bevoegde schepen himself – op zijn bureau nog een exemplaar van de Brugse beleidsvisie liggen en, terwijl hij even koffiepauze nam, las hij op pagina 21: “”… Met deze maatregelen streven we naar een Brugge waar het openbaar domein een plek is van rust, groen en gemak, met ruimte voor duurzame ontwikkeling en respect voor de natuur.”
Brugge is tenminste een stad met een duidelijke visie: “Da moe ollemolle weg! Wa moet’n de toerist’n nie peiz’n! Brugge moe oltied schoane zien!”
En wie laat er nu in godsnaam een zeldzame, beschermde wilde orchidee zomaar staan? Iedereen zal hem willen plukken!
Dus werd de daad bij het woord gevoerd en de opdracht gegeven om al wat hoger dan 5 cm groeit met de bosmaaier te verwijderen. Opgeruimd staat netjes! Gelukkig is “Maai mei niet” achter de rug zeg! Er is echter één smetje op het mooie werk: de wolfspoot heeft men laten staan. Men dacht waarschijnlijk dat de wolf zou bijten.
Morgen gaan we de legende van de wolfspoot eens uit de doeken doen – voor hij ook weg is!!!
In de reeks plantenverhalen vertellen we vandaag een waargebeurd verhaal: “Over het straatmadeliefje, een hongerige echtgenote en de 504 stappen naar de warme bakker.“ Deze ochtend stelde ik bij het opstaan vast dat de broodtrommel leeg was. Uit jarenlange ervaring weet ik wat dat betekent. …
Klein streepzaad (Crepis capillaris) – Groot streepzaad (Crepis biennis) – Gewoon biggenkruid (Hypochaeris radicata) – Vertakte leeuwentand (Scorzoneroides autumnalis) – Muizenoor (Pilosella officinarum) Vijf gele composieten op een rij: hoe hou je ze uit elkaar? In wegbermen, gazons, dijken en ruigten duiken vaak gele bloemen op die op het eerste gezicht allemaal op …
Brugge mag dan wereldberoemd zijn om zijn chocolatiers, maar geloof me: de bakkers doen er niet voor onder. De beste van allemaal bevindt zich op welgeteld 420 stappen van mijn voordeur – een zalige afstand, met drie voordelen die ik u niet wil onthouden:
1) De koffiekoeken en gebakjes zijn zó lekker dat je spontaan overweegt de wandeling meermaals per dag te maken.
2) Die 420 stappen zijn precies ver genoeg om je geweten te sussen: “Ik heb toch gesport vandaag.”
3) Onderweg passeer je een ware “bloemlezing” van stadsplanten: een twintigtal soorten die eigenwijs tussen de kasseien, uit voegen en spleten omhoogschieten.
Deze ochtend was het weer zover. Op mijn korte pelgrimstocht naar de croissant vond ik precies twintig wilde planten. Goed, misschien waren het er 21, 22 of 23 – maar twintig klinkt gewoon zo mooi rond.
Bij de foto’s schreef ik geen uitleg. Alle planten zijn elders op deze site al netjes gedocumenteerd, en bovendien zegt een paardenbloem meer in stilte dan honderd woorden. Dus: kijk, glimlach, en geniet mee van de beelden.
Dus…leun achterover en geniet: de diavoorstelling start vanzelf, wisselt elke 4 seconden van foto en begint steeds opnieuw voor eindeloos kijkplezier.
De paardenbloemen zijn grotendeels uitgebloeid, en daar is de volgende composiet al om onze gevels mooi geel te kleuren. Gewoon biggenkruid (Hypochoeris radicata) is een overblijvende plant uit de composietenfamilie (Asteraceae). Naamgeving Het Griekse hypo betekent ‘voer’ en chaeris komt van choiros en betekent ‘big’ …
De Centrale Begraafplaats van Brugge (Assebroek) is een verborgen juweel: een serene, groene oase waar de tijd lijkt stil te staan. Deze plek ademt geschiedenis, met graven van prominente Brugse kunstenaars, schrijvers, politici en adellijke families. Hier rusten onder andere de beroemde schrijvers Guido Gezelle …
“Alles wat de mens nodig heeft voor gezondheid en genezing is door God in de natuur geleverd; de uitdaging van de wetenschap is om het te vinden.”
(Paracelsus)
Met dit citaat in het achterhoofd ging ik opnieuw – nu al voor de zesde keer – ‘op safari in Brugge’. Elke keer dat ik de stad intrek voor een ontdekkingstocht, kom ik steeds weer nieuwe planten tegen, ontmoet ik fascinerende en geïnteresseerde mensen, en word ik verwonderd door de immense biodiversiteit en de opmerkelijke veerkracht van de natuur die zichzelf herstelt na elke “aanslag”.
Ik vond opnieuw enkele “speciale” gevallen, als ik ze zo mag noemen. Een super medicinale plant als IJzerhard (Verbena officinalis), een avontuurlijke tuinvlieder als Knopige ooievaarsbek (Geranium nodosum), Blauw glidkruid (Scutellaria galericulata) en eentje zonder hoogtevrees op de muur van het Engels klooster: Gele helmbloem (Pseudofumaria lutea).
Vandaag ging mijn tocht door Brugge langs de Rolweg, de Guido Gezelletuin, het “Hemelrijk”, de Oliebaan en de Potterierei. Ik nam weer heel wat foto’s. 165 om precies te zijn. Dus heb ik mij moeten beperken bij het maken van de volgende fotografische impressie. Ik hoop dat u er van geniet.
Klik op de foto’s om een groter formaat te bekijken.
Foto’s © Marc Willems (2024)
