Auteur: Marc Willems

De kastanjelaan

De kastanjelaan

In de meimaandIn de meimaand, in de meimaand,Als de vogeltjes zo zingen,Als de bloemen in de weideUit hun groene knopjes springen. Kastanjebomen staan,Een hele lange laan,Met kaarsjes spits en fijn,Te pronk in zonneschijn. In de meimaand, in de meimaand,Komt de zon met gouden stralen,Om de …

Een plantensafari langs verborgen plekjes in Brugge

Een plantensafari langs verborgen plekjes in Brugge

MIJLPAAL ! Dit is het 350ste artikel van deze website.

 

Grote keverorchis
Klik op de foto voor een grotere afbeelding
Bosvergeet-mij-nietje
Gewone veldbies
gewone veldbies
Gewone veldbies
detail van het bloempje
Waterviolier
Waterviolier
Vogelmelk
Vogelmelk
Roomse kervel
Roomse kervel

De roomse kervel is een ware keukenbondgenoot: haar jonge bladeren zijn het hele jaar door eetbaar, de rijpe zaden dienen als aromatisch inlegkruid en ook de wortel kan gekookt als groente worden gegeten. Bovendien speelt ze een rol in de bereiding van de beroemde Chartreuse en diverse andere likeuren — een kruid met een lange traditie, stevig verankerd in zowel tuin als keuken.

Rankende duivenkervel
Rankende duivenkervel
Rankende duivenkervel (detail)
Rankende duivenkervel (detail)
Klein robertskruid
Klein robertskruid
Gewoon barbarakruid
Gewoon barbarakruid
Herik

Herik

Raapzaad en herik lijken op het eerste gezicht sterk op elkaar, omdat ze allebei gele kruisbloemige akkerplanten zijn uit de koolfamilie (Brassicaceae). Toch zijn er enkele duidelijke botanische verschillen die je in het veld vrij snel kunt leren herkennen. 1. Stengel en beharing 2. Bladvorm 3. …

Muurbloem

Muurbloem

Half april in Damme: een tijd waarin de oude stenen opnieuw tot leven lijken te komen. Aan de muren van de Damme en rond de Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk kleurt het eeuwenoude metselwerk opnieuw warm goudgeel door de bloei van de muurbloem (Erysimum cheiri). Deze muurbewoner is een ware erfgenaam van het …

Raapzaad of koolzaad?

Raapzaad of koolzaad?

Wie midden april langs de Damse Vaart fietst, of een oude spoorwegbedding volgt, kan er haast niet naast kijken: overal lichten gele bloemen op, als kleine zonnetjes die het landschap doen gloeien. Het is een vertrouwd, maar tegelijk intrigerend schouwspel. Want wat staat daar nu precies zo uitbundig te bloeien? Is het raapzaad, of toch koolzaad? Het verschil laat zich niet altijd meteen prijsgeven en prikkelt de nieuwsgierigheid van elke aandachtige voorbijganger.

Gelukkig brengt collega Nic Carsauw (1) helderheid in deze gele weelde. Met een scherp oog voor detail toont hij hoe je beide soorten van elkaar kunt onderscheiden — en plots kijk je met heel andere ogen naar wat eerst gewoon “geel” leek.

Raapzaad (Brassica rapa subsp. oleifera) is een inheemse, één- of tweejarige wilde plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae). Raap komt van het Latijnse Rapa en duidt aan dat deze plant een knol vormt. Brassica is het Latijnse woord voor ‘kool’.

Raapzaad is afkomstig uit de gematigde streken van Europa en Azië. De plant wordt al duizenden jaren gecultiveerd en behoort tot de oudste landbouwgewassen in Eurazië.

Je treft de plant aan op akkers, braakliggende terreinen en langs (water)wegen. Plaatselijk kunnen bermen in april fel geel kleuren door de vele planten.

Raapzaad is een eenjarige tot tweejarige plant die 30 tot 100 cm hoog kan worden. De stengel is rond, rechtopstaand en vertakt. De wortel is penvormig met bijwortels. De onderste bladen zijn liervormig. De bovenste bladen zijn stengelomvattend en de bladvoeten overlappen elkaar gedeeltelijk. De bladen zijn licht gegolfd.

Stengelomvattend blad, gedeeltelijk overlappend aan de voet

De plant bloeit vanaf einde maart, met de hoofdbloei in april en mei. De heldergele, viertallige bloemen hebben vier kelk- en kroonbladen en vormen een bolvormige of platte kroon aan de top van de plant. De kelkbladen staan van de kroonbladen af. Er is een stamper en 6 meeldraden, vier lange en twee kortere.

Raapzaad lijkt sterk op koolzaad (Brassica napus). Koolzaad is een bastaard van raapzaad en wilde kool (Brassica oleracea subsp. oleracea). Er bestaan ook tal van hybriden, die eigenschappen vertonen van beide soorten.

Koolzaad is gemiddeld wat groter en heeft blauwgroene, kale bladen. De bovenste bladen zijn half stengelomvattend, die van raapzaad omvatten de stengel volledig.

Blad van koolzaad (slechts gedeeltelijk stengelomvattend)

Bij koolzaad steken de bloemknoppen boven de bloemen uit, bij raapzaad staan de bloemknoppen lager dan de bovenste openstaande bloemen.

De hauwen van koolzaad zijn langer en hebben een kortere snavel (+3 mm) dan de hauwen van raapzaad (+10 mm).

raapzaad
Raapzaad: de bloemknoppen staan lager dan de bovenste openstaande bloemen.
Bloeiwijze van koolzaad (links) en raapzaad (rechts)

Mocht je in het voorjaar veel gele bloemen in de berm zien staan, dan is de kans groot dat het om raapzaad gaat. Als je een heel akkerveld vol gele bloemen ziet, dan is het wellicht koolzaad.

Herik (Sinapis arvensis) bloeit in dezelfde periode als raapzaad en wordt ongeveer even hoog. Bovendien vind je ze in dezelfde milieus. De bloemen hebben ook nog eens dezelfde kleur. Gelukkig kan je ze gemakkelijk onderscheiden aan hun blad. Het blad van herik is ruwer en de bladvoet is niet stengelomvattend.

Raapzaad is een belangrijke waardplant voor de larven van verschillende vlindersoorten, zoals de gamma-uil (Autographa gamma) en de kooluil (Mamestra brassicae), het huismoedertje (Noctua pronuba), groot koolwitje (Pieris brassicae), klein geaderd witje (Pieris napi) en het klein koolwitje (Pieris rapae).

De plant is populair om biologische experimenten mee uit te voeren, omdat raapzaad zijn volwassen stadium bereikt in slechts 30 dagen. Ook in de ruimte heeft men deze plant al gebruikt voor onderzoek naar de kieming.

https://nl.wikipedia.org/
https://www.floravannederland.nl/
https://www.ivn.nl/
https://www.floravannederland.nl/
https://waarnemingen.be/
https://www.picturethisai.com/nl/
https://www.plantennamen.info/
https://www.wilde-planten.nl/
https://www.wildebloemen.info/

https://www.floron.nl/
https://wildebloemen.info/

 

Muursla

Muursla

Sommige planten lijken haast niet van deze wereld. Ze groeien op plekken waar je niets verwacht: tegen verweerde gevels, op oude bruggen, tussen de voegen van een kademuur. Eén van de meest gracieuze onder hen is zonder twijfel muursla (Mycelis muralis). Met haar ranke gestalte, ijle vertakkingen …

Een dag in het spoor van natuurfotograaf Nic Carsauw

Een dag in het spoor van natuurfotograaf Nic Carsauw

Maandag 13 april 2026 Vandaag had ik afgesproken met natuurfotograaf Nic Carsauw (1) uit Mechelen, altijd een garantie voor boeiende gesprekken en een scherpe blik op alles wat groeit en bloeit. We begonnen met een gezellige lunch in restaurant Récolte (2) in Brugge, waar de smaken puur en eerlijk …

De schoonheid van wiskunde in de natuur

De schoonheid van wiskunde in de natuur

Fractale structuren bij de Grote engelwortel (Angelica archangelica)
Dennenappel en Fibonacci-spiralen
Dennenappel en Fibonacci-spiralen
Kleinbloemige amsinckia
Kleinbloemige amsinckia
Kompassla
Kompassla
Vingergras sp.

Vingergras sp.

Midden in de stad vonden we een grassoort die duidelijk een vingergras is. We laten het in het midden welke soort het precies is – harig vingergras of glad vingergras. Op basis van onze beperkte observatie vermoeden we dat het om het tweede gaat.  Er zijn …

Steenkruidkers – een plant met een verrassend verhaal

Steenkruidkers – een plant met een verrassend verhaal

Wie langs verweerde muren, vergeten bermen of omgewoelde grond passeert, is misschien al – wellicht onder het te weten – in het gezelschap geweest van Lepidium ruderale, de steenkruidkers.
Op het eerste gezicht oogt ze onopvallend: een frêle plantje met ragfijne blaadjes en bloempjes klein als speldenkoppen. Maar wie de moeite neemt om te buigen en werkelijk te kijken, stuit op een wonder van overlevingskunst. Dit tengere kruid draagt een geschiedenis mee van menselijk gebruik en botanische eigenzinnigheid. Zelfs haar naam fluistert verhalen: van steen en ruigte, van kruid en karakter.

Weegbree… voor wie even de weg kwijt is.

Weegbree… voor wie even de weg kwijt is.

Smalle weegbree
Smalle weegbree
weegbreegebed
Tekst © De Kruidenfluisteraar
Daslook – Allium Ursinum L . 

Daslook – Allium Ursinum L . 

Dit artikel werd ons aangeleverd door Broeder Yvan Jacques (1) Met hun uitbundige bloei komen de eerste lentebloemen weer tevoorschijn. Alsof ze plots uit de donkere aarde ontwaken, brengen ze licht en vreugde in het landschap. Hun komst kondigt de lente aan, en stilaan groeit …

Paardenbloem – kleine zon, grote zuiveraar

Paardenbloem – kleine zon, grote zuiveraar

In de lente-editie van Kruidentaal Magazine verscheen in maart 2026 een artikel van mij dat gewijd is aan de paardenbloem. Helemaal in de geest van de Nigon Wyrta Galdor (zie voetnoot 5) heb ik een gebedskaart voor de paardenbloem gemaakt, waarin haar kwaliteiten en rituele gebruiken tot …

Kandelaartje – een lichtpuntje in de lente

Kandelaartje – een lichtpuntje in de lente

Het bloempje van kandelaartje
Het bloempje van kandelaartje
Saxifraga tridactylites
Saxifraga tridactylites

https://wilde-planten.nl/kandelaartje.htm
https://wildeplanteninbrugge.blogspot.com/search/label/Kandelaartje
https://www.floravannederland.nl/planten/kandelaartje
https://nl.wikipedia.org/wiki/Kandelaartje
https://kandelaartje.wordpress.com/about/
https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=29205
http://wildeplanteninbrugge.blogspot.com/2016/04/kandelaartje.html